Рет қаралды 4,105
§36 15 (VA) топ элементтері. Азот
1. V топтың негізгі топшасына қандай элементтер кіреді? Азот топшасы элементтерінің қасиеттері жоғарыдан төмен қалай өзгереді?
2. Азот топшасы элементтерінің сыртқы электрондық қабатының құрылысы қандай?
3. Азот топшасындағы элементтердің жоғары оксидтері мен ұшқыш сутекті қосылыстарының формулаларын жазыңдар.
4. Азот пен фосфор қосылыстарында қандай валенттілік және қандай тотығу дәрежелерін көрсетеді? 5. Берілген қосылыстардағы азоттың тотығу дәрежелерін анықтаңдар: NH3 , N2O, NO2 , N2O5 , N2 , NaNO3 .
6. Азоттың құрылысына сүйеніп, неге оның химиялық белсенділігі төмен екенін түсіндіріңдер. Азот қандай заттармен және қандай жағдайларда реакцияласады? Мысалдар келтіріңдер.
7. Ауа құрамында азот барын қандай тәжірибемен дәлелдеуге болады? Атмосфералық азот пен топырақтағы азоттың айырмашылығы бар ма? Дәлелді жауап беріңдер.
8. Егер азот көміртек, фосфор және кремний тәрізді қатты зат болса, Жердегі тіршілік қандай болар еді? Ал егер фтор және оттек сияқты белсенді болса ше? Өз болжамдарыңды айтыңдар.
9. Антарктикада температура -80°C-қа дейін төмендесе де ауа неге сұйылмайды? Сұраққа кристалдық тор туралы алған білімдеріңе сүйеніп жауап беріңдер.
10. Көгөніс пен жеміс-жидектерді алыс жерлерге тасу үшін рефрижераторлар (тоңазытқышты көліктер) пайдаланылады. Суытатын зат ретінде сұйық азот қолданылады. Азоттың қандай қасиеті бұл мақсатқа қолдануға негіз болады?
11. Азоттың табиғаттағы айналымы қалай жүзеге асады?
12. Азот табиғатта көп болғанымен (атмосферада) ауылшаруашылық дақылдарының, өсімдіктердің азот тапшылығына ұшырап, жақсы өнім бермейтіні неліктен? 13. Найзағайлы жаңбырда топырақта кейде кальций нитраты түзіледі. Тиісті реакция теңдеулерін жазыңдар.
#азот #15топэлементтері #азоттопшасы #ауа #тыңайтқыш #азотайналымы #аммиак #9сынып #химия #9сыныпазот