Рет қаралды 363
#türbedelisi #türbe #ibrahimpaşa
Seslendiren: HAKAN BATUR
Bosnalı İbrahim Paşa veya diğer bilinen adı ile Damat İbrahim Paşa Bosna’da dünyaya geldi küçük yaşta Enderun’a alındı ve burada yetişti. Saray hizmetlerinde silahdarlığa kadar yükseldi. Aralık 1579’da yeniçeri ağalığı ile dış hizmete çıktı. 26 Şubat 1582’de Rumeli beylerbeyiliğine getirilen İbrahim Paşa, iki aya yakın devam eden Şehzade Mehmed’in sünnet düğününde “düğüncübaşı” unvanıyla Atmeydanı’ndaki düğün yerinin muhafızlığını yaptı. Birkaç yıl sonra kendisine vezirlik payesi verildi; bu arada III. Murad’ın kızı Ayşe Sultan’la nişanlandı.
1585 yılında Sultan III. Murad’ın kızı Ayşe Sultan’la evlenmek üzere Suriye yoluyla İstanbul’a hareket eden İbrahim Paşa bu arada Lübnan’da çıkan Dürzi isyanını bastırmakla görevlendirildi. Şam ve Trablusşam beylerbeyileriyle Arabistan beylerinin yardımları sayesinde asi Dürzi Beyi Ma‘noğlu’nun isyanını bastırdı. Mısır hazinesiyle buradaki vazifesi sırasında yaptırdığı altın ve mücevherli tahtı, Lübnan’da elde ettiği ganimet ve esirleri Kaptanıderya Kılıç Ali Paşa’nın emrindeki donanmaya yükleyerek İstanbul’a gönderdi. Eylül 1585’te İstanbul’a gelen İbrahim Paşa başarılı hizmetlerinden dolayı üçüncü vezirliğe yükseltildiği gibi kendisine iç oğlanlarının bulunduğu yer hariç Atmeydanı’ndaki Makbul İbrahim Paşa Sarayı da temlik edildi. 1586 Mayısında nişanlısı Ayşe Sultan’la evlendikten sonra “damad” sıfatıyla anılmaya başlandı. 1587’de ölen Kılıç Ali Paşa’nın yerine kaptanıderyalığa getirildiyse de bu görevde fazla kalmayıp kubbe vezirliğini tercih etti. 1589’da İstanbul’da vuku bulan Beylerbeyi Vak‘ası’nda devrin sadrazamı Siyavuş Paşa ve öteki bazı vezirlerle birlikte azledildi. Bu arada gizli düşmanlık beslediği Ferhad Paşa’nın haksız yere katlinde rolü bulunduğundan beklediği veziriazamlık makamına hemen kavuşamadı. Ancak Koca Sinan Paşa’nın ölümünden sonra (Nisan 1596) sadrazamlığa getirildi.
24 Eylül 1596’da Avusturya ile Erdel arasında maden yatakları bakımından zengin bir kale olan Eğri beş koldan muhasara edildi ve birkaç hafta zarfında fethedildi. Fetihten sonra kalenin tamirine başlandığı sırada Avusturya ve Erdel kuvvetlerinin yaklaşmakta olduğu haber alınınca İbrahim Paşa Eğri Kalesi’nin muhafazası için Sofu Sinan Paşa kumandasında yeteri kadar silah ve asker bırakarak ordu ile birlikte Haçova sahrasına hareket etti. Burada Alman, Avusturyalı ve Macar askerlerine karşı yapılan yakın muharebelerde özellikle Cigalazade Sinan Paşa’nın emeği geçtiğinden Hoca Sadeddin Efendi’nin tavsiyesiyle sadrazamlığa bu zat getirildi. Fakat İbrahim Paşa’nın mazuliyeti ancak kırk beş gün kadar sürdü; ordu Haçova Meydan Savaşı’ndan dönerken Valide Safiye Sultan’ın, damadının tekrar sadrazamlığa getirilmesini istemesi üzerine 5 Aralık 1596’da ikinci defa veziriazamlığa tayin edildi.
Sadrazamlığa gelince kendisi aleyhine ittifak eden Cigalazade Sinan Paşa’yı Akşehir’e süren, Hoca Sadeddin Efendi’nin devlet işlerine müdahalesini önleyen ve öteki bazı devlet ricalini İstanbul’dan uzaklaştıran İbrahim Paşa Avusturya serdarı Hasan Paşa’yı azledip yerine Satırcı Mehmed Paşa’yı tayin etti. İbrahim Paşa, 6 Ocak 1599’da Cerrah Mehmed Paşa’nın yerine üçüncü defa sadarete tayin edildi. Yollarda ordunun geçeceği menzillerdeki kale, köprü ve palankaları tamir ettirerek Budin’e gitti. Yapılan barış teşebbüslerinden bir sonuç alınamayınca Uyvar yöresine, hatta Peç şehrine kadar akınlar yapıldı. Sonunda 23 Ekim 1600 günü Kanije Kalesi teslim alındı. Kaleyi hemen tamir ettiren İbrahim Paşa içine kadı, dizdar, muhafız, zahire ve mühimmat yerleştirerek muhafızlığını beylerbeyilikle Tiryaki Hasan Paşa’ya verdi. Daha sonra Belgrad’a dönen İbrahim Paşa, bir yandan Avusturya ile barış teşebbüsleri yaparken bir yandan da sefer hazırlıklarında bulundu. Fakat Ösek civarında rahatsızlanarak dört beş günlük ateşli bir hastalıktan sonra 10 Temmuz 1601 Belgrad’da vefat etti. Naaşı önce geçici olarak Belgrad’daki Bayrambey Camii haremine, daha sonra İstanbul’a nakledilerek Şehzade Camii haziresine gömüldü.
Osmanlı Devleti’nin dirayetli sadrazamlarından biri olan İbrahim Paşa akıllı, tedbirli, gayretli ve cömert bir vezir, aynı zamanda başarılı bir kumandandı. Katıldığı savaşlarda ihtiyat ve tedbiri elden bırakmaması, emrindeki kuvvetlerin en tehlikeli durumlarda dahi bozguna uğramasını önlemiştir. Herkese dostça, şefkat ve merhametle davranır, reayaya adaletle muamele ederdi.