Рет қаралды 1,634
Surunkali mieloleykoz (SML)- mieloproliferativ kasallik bo‘lib, o‘sma asosini mieloid qator oraliq hujayralari tashkil etadi. Kasallikni birinchi marta “Leykoz” deb ta’riflashgan. 1845 yilda ingliz shifokori D. Greg va J. Bennet kasallikkda taloqning haddan tashqari kattalashishi va qonda yiring tayoqchalarning bo‘lishini aytishgan. SHu yilda nemis patologi R.Virxov shu kasallikka tegishli gistologik ma’lumotlarni chop etgan. Ichki organlar va qonda o‘zgarish bo‘lganligi uchun kasallikni “Taloq leykemiyasi” deb nomlagan. Hamma leykozlar ichida SML 20% ni tashkil etadi. Har yili har 100 ming aholidan 1-1,5 kishi kasallanadi. SML bilan hamma yoshdagilar kasallanishi aniqlangan. Ayollarga nisbatan erkaklar ko‘proq kasallanadi. SMLli 90-95% bemorlarda 22 autosom xromasoma uzun elkasining qisqarishi aniqlangan. Birinchi marta Filodelfiyada topilganligi uchun Rh- xromosoma (filodefiya xromosomasi) deb atalgan. Keyinchalik 22 va 9 xromasomalar orasida retsiprok translokatsiya yuz berishi aniqlangan t(9;22)(q34;q11). 9 va 22 xromosomalar orasida genetik materiallar almashinishi natijasida 22-xromasomada o‘zgargan ximer gen VSR-ABL (tirozinkinazagi nisbatan yuqori aktivlikka ega r210 VSR-ABL oqsili) paydo bo‘ladi. Patologik gen ta’sirida suyak ko‘migi mieloid hujayra o‘tmishdoshlarida proliferatsiyaning kuchayishi, differensirovkasining buzilishi, apoptoz programmasining bloklanishi oqibatida patologik klonlar paydo bo‘ladi. O‘sma asosini mieloblastdan hosil bo‘lgan oraliq hujayra va etuk hujayralarning oshishi tashkil etadi.