Рет қаралды 4,191
ئەو تەقینەوانەی لەسەر خۆر روودەدەن، لە هەر چرکەیەکدا نزیکەی 10 ملیار بۆمبی هایدرۆجینییە. چۆنە خۆر بە یەکجاری ناتەقێتەوە؟
لە پۆدکاستی ئەم هەفتەیەی کۆزمۆس رێباز عەلی و رۆژ عەلی زاڵە باسی خۆر و تەقینەوە سەرسووڕهێنەرەکانی دەکەن.
خۆر
خۆرەکەمان ئەستێرەیەکی تەمەن 4.5 ملیار ساڵە, تۆپێکی گەرمی درەوشاوەیە کە لە هایدرۆجین و هیلیۆم پێکهاتووە. خۆر نزیکەی 93 ملیۆن میل (150 ملیۆن کیلۆمەتر) لە زەوییەوە دوورە و بەبێ وزەی خۆر، ژیان لەسەر هەسارەی ئێمە نەیدەتوانی بوونی هەبێت.
خۆر گەورەترین تەنە لە کۆمەڵەی خۆردا. قەبارەی خۆر هێندە گەورەیە کە 1.3 ملیۆن زەوی تێیدا جێگەی دەبێتەوە. هێزی کێشکردنەکەی، کۆمەڵەی خۆر بەیەکەوە دەهێڵێتەوە، هەروەها هەموو شتێک لە گەورەترین هەسارەکانەوە تاوەکو بچووکترین پارچەی پاشماوە لە خولگەی دەوروبەریدا دەهێڵێتەوە.
گەرمترین بەش لە خۆردا ناوەڕاستەکەیەتی، کە پلەکانی گەرما تێیدا دەگەنە 27 ملیۆن پلەی فەهرەنهایت (15 ملیۆن پلەی سیلیزی) .
Teqînên ku li ser rojê diqewimin, di her saniyeyekê de nêzî 10 mîlyar bombeyên hîdrojenê ne. Çawa roj bi temamî nateqe?
Di podkasta Cosmos a vê hefteyê de, Rêbaz Elî û Roj Elî Zalla li ser rojê û teqînên wê yên ecêb diaxivin.
Roj
Tava me stêrkeke 4,5 mîlyar salî ye, topeke germ û teyisî yû ku ji hîdrojen û helyûmê pêk tê. Roj bi qasî 93 mîlyon mîlan (150 mîlyon kîlometreyan) ji cîhanê dûr e, û bêyî enerjiya rojê, jiyan li gerstêrka me nikarîbûya hebe.
Roj di pergala rojê de heybera herî mezin e. Mezinahiya rojê ew qas mezin e ku dikare 1.3 mîlyon cîhanan di nav xwe de bihewîne. Hêza wê ya kêşbûnê, pergala rojê bi hev re diparêze, her weha ji gerstêrkên herî mezin bigire heya perçeyên herî piçûk ên bermayiyan li dora xwe digire.
Beşa herî germ a rojê navenda wê ye, ku pileyên germahiyê tê de digihîjin 27 mîlyon pileyên Fahrenheit (15 milyon pileya Celsiusî).
Our Sun is a 4.5 billion year old star, a hot glowing ball of hydrogen and helium at the center of our solar system. The Sun is about 93 million miles (150 million kilometers) from Earth, and without its energy, life as we know it could not exist here on our home planet.
The Sun is the largest object in our solar system. Its gravity holds the solar system together, keeping everything from the biggest planets to the smallest bits of debris in orbit around it. The hottest part of the Sun is its core, where temperatures top 27 million degrees Fahrenheit (15 million degrees Celsius). The Sun’s activity, from its powerful eruptions to the steady stream of charged particles it sends out, influences the nature of space throughout the solar system.